Najcżęściej zadawane pytania (FAQ):

 

1. Do czego jestem zobowiązany jako właściciel/zarządca nieruchomości z azbestem?


2. Posiadam azbest na swojej nieruchomości. Jak się go pozbyć?

3. Czy mogę sam zdemontować azbest na swojej nieruchomości?


4. Obecnie gmina nie posiada środków na usuwanie azbestu. Jakie są inne źródła umożliwiające rozpoczęcie procesu demontażu i utylizacji azbestu z mojej nieruchomości?

5.
Posiadam niewielką ilość azbestu na ogródku działkowym. Do kogo zgłosić się o pomoc?

6. Czy firma która zdemontowała eternit może pozostawić go na mojej nieruchomości?


7. Wybrana firma dokonała prac demontażowych i wywozu odpadów azbestowych z danej nieruchomości. Niestety prace wykonywane były bez zastosowania się do podstawowych zasad BHP obowiązujących przy pracy z azbestem. Gdzie zgłosić problem?

8.Czy firma lub przedsiębiorca może ubiegać się o dopłaty/refundacje kosztów związanych z usuwaniem wyrobów azbestowych?

9. Eternitowe pokrycie dachowe na mojej nieruchomości jest w złym stanie technicznym. Gmina nie dysponuje aktualnie środkami na jego demontaż. Czy usunięcie eternitu na mój koszt zostanie zrefundowane w późniejszym czasie?

10. Czy można zabezpieczać wyroby azbestowe specjalnymi farbami? Czy można wykonywać takie prace samodzielnie?

11. Mogę bezpłatnie usunąć eternit ze swojej posesji, niestety nie posiadam wystarczających środków na montaż nowego pokrycia dachowego. Czy istnieją dopłaty do budowy nowego dachu?


Odpowiedzi:



1. Do czego jestem zobowiązany jako właściciel/zarządca nieruchomości z azbestem?

Jako właściciele lub zarządcy nieruchomości są Państwo zobowiązania do szeregu czynności mających na celu utrzymanie obiektów w dobrym stanie technicznym, nie zagrażającym zdrowiu i życiu ludzi w nich przebywającym. Do jednej z tych czynności należy obowiązek identyfikacji oraz oceny stanu wyrobów azbestowych znajdujących się na danej nieruchomości. W związku z tym zobowiązani są Państwo do informowania miasta lub gminy o fakcie posiadania wyrobów azbestowych, jego rodzaju, ilości oraz stanie technicznym. Zgłoszenia takiego należy dokonywać rokrocznie do 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy.

Właściciel nieruchomości zobowiązany jest do wykonywania okresowej oceny stanu wyrobu azbestowego. W zależności od uzyskanej punktacji, określany jest stopień pilności usunięcia wyrobu (I, II lub III). W przypadku uzyskania III stopnia pilności, ponowną ocenę stanu wyrobu azbestowego należy wykonać w ciągu kolejnych 5 lat.

W przypadku podjęcia decyzji o rozpoczęciu procesu demontażu wyrobów azbestowych przy pomocy profesjonalnej firmy, należy zgłosić ten fakt do właściwego terenowego organu administracji architektoniczno-budowlanej (starosta, prezydent miasta na prawach powiatu) na 30 dni przed planowanymi pracami.

Warto pamiętać, że w przypadku występowania zagrożenia zdrowia ludzkiego związanego ze złym stanem wyrobów azbestowych zarządcy lub właściciele nieruchomości zobowiązani są do specjalnego oznakowania obszaru, na którym może występować pylenie włóknami azbestu.



2. Posiadam azbest na swojej nieruchomości. Jak się go pozbyć?

W przypadku zidentyfikowania azbestu na własnej nieruchomości, przede wszystkim nie należy wpadać w panikę. Wyroby azbestowe, bez wyraźnych oznak erozji lub uszkodzeń mechanicznych, nie stanowią takiego zagrożenia jak choćby w przypadku próby ich własnoręcznego usunięcia. Fakt posiadania azbestu na swojej nieruchomości należy zgłosić do właściwego urzędu gminy. Jeśli miasto/gmina posiada uchwalony program usuwania azbestu, może wnioskować o środki na usuwanie azbestu, które przyznawane są z wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Środki te docelowo przeznaczane są na refundację kosztów poniesionych bezpośrednio przez osoby prywatne, które wynajęły firmy do usunięcia azbest z ich nieruchomości lub też mogą być wykorzystane do wyłonienia w ramach gminnego przetargu konkretnego podmiotu, który będzie świadczył usługi demontażu, transportu i unieszkodliwiania na danym obszarze. Należy zatem uzyskać informację od urzędu miasta lub gminy o możliwość wzięcia udziału w organizowanym przez miasto/gminę programie usuwania azbestu. Jeśli miasto/gmina nie oferuje takiej możliwości w danej chwili, prawdopodobnie zrobi to w niedługim czasie. Jeśli wyroby azbestowe nie są w złym stanie technicznym - warto cierpliwie zaczekać. Wysokość refundacji kosztów usuwania azbestu może sięgać nawet do 100%. Aby móc dobrze zaplanować własne wydatki należy jednak dowiedzieć się na jakich zasadach przyznawane będą środki na usuwanie azbestu oraz jakiej wielkości planowana jest  refundacja, ponieważ w każdej gminie może być one różna.



3. Czy mogę sam zdemontować azbest na swojej nieruchomości?

Samodzielny demontaż wyrobów azbestowych jest prawnie zabroniony. W związku z ryzykiem utraty zdrowia jakie niesie ze sobą samodzielny demontaż wyrobów azbestowych na własnej nieruchomości, zdecydowanie odradzamy tego typu  działania. Pracownicy profesjonalnych firm, zajmujący się demontażem azbestu na co dzień, są narażeni na szkodliwe działanie pyłu azbestowego 1000 razy bardziej niż zwykli użytkownicy wyrobów azbestowych. Brak wiedzy i odpowiednich zabezpieczeń, a co więcej doświadczenia w demontażu azbestu może skutkować utratą zdrowia.

W przypadku podjęcia decyzji o chęci usunięcia azbestu, warto znaleźć odpowiednią firmę, legitymująca się właściwymi pozwoleniami, certyfikatami i referencjami w zakresie prac demontażowych, w szczególności przy pracach z materiałami niebezpiecznymi, do jakich niewątpliwie zalicza się azbest. Warto pamiętać, że po wykonaniu demontażu wyrobu azbestowego, firma jest w stanie przetransportować nowopowstały odpad niebezpieczny na specjalne składowisko. W przypadku samodzielnego demontażu azbestu, ta możliwość nie wchodzi w grę, a wywożenie azbestu na dzikie wysypiska, niszczy środowisko, jest karalne, jak również sprzeczne z zasadami etycznymi oraz zasadami odpowiedzialności społecznej.

Gorąco zachęcamy do wyboru profesjonalnych firm świadczących usługi demontażu wyrobów zawierających azbest oraz transportu odpadów azbestowych, jak również świadczących usługi związane z identyfikacją rodzaju i ilości azbestu oraz stanu poszczególnych wyrobów. Listę firm znajdą Państwo na stronie www.bazazbestowa.gov.pl oraz w specjalnej wyszukiwarce („wyszukaj firmę”), znajdującej się na stronie naszego projektu www.bezazbestu.eu.



4. Obecnie gmina nie posiada środków na usuwanie azbestu. Jakie są inne źródła umożliwiające rozpoczęcie procesu demontażu i utylizacji azbestu z mojej nieruchomości?

Jeśli gminy posiadają zatwierdzony program usuwania azbestu, mogą zdobywać środki na usuwanie azbestu z właściwego wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej. W przypadku braku takiego programu, gminy są zdane wyłącznie na własne, często ograniczone środki. Najczęściej pula środków przeznaczonych na usuwanie azbestu jest bardzo mała lub w ogóle nie istnieje. W przypadku uzyskania informacji z urzędu o braku możliwości wsparcia przedsięwzięcia w postaci utylizacji wyrobów azbestowych na danej nieruchomości, właściciel lub zarządca nieruchomości zdany jest wyłącznie na siebie. Dzięki systematycznemu śledzeniu informacji związanych z dotacjami na usuwanie azbestu można pozyskać wiedzę na temat środków alternatywnych, takich jak np. udostępnianych poprzez tzw. „program szwajcarski” http://www.programszwajcarski.gov.pl. Ponadto istnieją specjalne produkty bankowe, dzięki którym można uzyskać niskooprocentowane kredyty na działania zmierzające do usunięcia wyrobów azbestowych. W sytuacji w której stan techniczny wyrobów azbestowych jest dobry, warto wstrzymać się z decyzją o poniesieniu kosztów własnych na usuwanie azbestu do momentu umożliwienia pozyskania środków lub refundacji z urzędu gminy. Liczba urzędów gmin posiadających program usuwania azbestu wciąż rośnie – szanse na pozyskanie środków na usuwanie azbestu na korzystnych warunkach są zatem coraz większe.

 

5. Posiadam niewielką ilość azbestu na ogródku działkowym. Do kogo zgłosić się o pomoc?

Jeżeli własność gruntu, jaki stanowi ogródek działkowy, należy do jednostki samorządu terytorialnego, np. do gminy, należy niezwłocznie podać informację o istniejących wyrobach azbestowych danemu podmiotowi. Gmina, jako właściciel gruntu zobowiązana jest do usunięcia azbestu. W przypadku, gdy azbest jest w złym stanie technicznym, właściciel gruntu na jakim on się znajduje, zobowiązany jest do niezwłocznego usunięcia wyrobu. Użytkownik ogródka działkowego powinien domagać się podjęcia właściwych działań, niezależnie od tego, kto jest właścicielem gruntu.



6. Czy firma która zdemontowała eternit może pozostawić go na mojej nieruchomości?

Zgodnie z ustawą o odpadach, podmiot który podejmie się demontażu m.in. wyrobów azbestowych, staje się wytwórcą odpadu i jest odpowiedzialny za jego odpowiednią utylizację. W związku z tym firma demontująca azbest jest zobowiązana jest do jego wywiezienia na specjalne składowisko odpadów niebezpiecznych. W przypadku chęci pozostawienia zdemontowanego azbestu na danej nieruchomości i wywiezienia odpadu w późniejszym terminie, (np. w celu rozłożenia kosztów), niezbędny byłby odpowiedni zapis w umowie, który przerzucałby zakres odpowiedzialności prawnej za wytworzony odpad na określonego zleceniodawcę. Z reguły jednak, takie praktyki są rzadko stosowane, a zdemontowane wyroby azbestowe, po właściwie zabezpieczonym transporcie przez profesjonalną firmę, są składowane i zakopywane na specjalnie wyselekcjonowanych składowiskach odpadów niebezpiecznych.



7. Wybrana firma dokonała prac demontażowych i wywozu odpadów azbestowych z danej nieruchomości. Niestety prace wykonywane były bez zastosowania się do podstawowych zasad BHP obowiązujących przy pracy z azbestem. Gdzie zgłosić problem?

Jakość i bezpieczeństwo prac wykonywanych podczas usuwania niebezpiecznych wyrobów azbestowych są niezwykle istotne z punktu widzenia zdrowia ludzi. Dlatego tak ważna jest właściwa reakcja na ewidentne naruszenie zasad BHP przez pracowników danej firmy, stwierdzone podczas demontażu i transportu azbestu. Niedbałość, lekceważenie zagrożenia, chęć zaoszczędzenia lub zwykły brak profesjonalizmu nie mogą stanowić żadnego wytłumaczenia w sytuacji zagrożenia ludzkiego zdrowia. Warto pamiętać, że realna staje się także obawa, iż pracownicy utylizujący azbest w sposób niezgodny z przepisami BHP, będą tak postępowali także w kolejnych przypadkach. Nie wolno się na to zgadzać.

Zasady dotyczące sposobu i warunków usuwania wyrobów zawierających azbest zostały uregulowane w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest.

W przypadku stwierdzenia, że podczas usuwania azbestu pracownicy danej firmy naruszyli przepisy zawarte w w/w Rozporządzeniu, właściciel lub zarządca nieruchomości może zawiadomić następujące podmioty:



1)  Urząd miasta i/lub gminy lub też powiatowy - zlecający prowadzenie usług usuwania azbestu – w celu wyciągnięcia ewentualnych konsekwencji przewidzianych w umowie zawartej z wykonawcą usług

2)  Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ – w razie stwierdzenia wytwarzania odpadów z naruszeniem warunków decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi lub zatwierdzającej program gospodarki odpadami

Uprawnionym do zawiadomienia w/w podmiotów jest właściciel nieruchomości, z której wyroby zawierające azbest były usuwane.

W stosunku do firmy mogą zostać wyciągnięte konsekwencje przewidziane w umowie zawartej z powiatem, natomiast WIOŚ jest uprawniony do nałożenia kary finansowej.



8. Czy firma lub przedsiębiorca może ubiegać się o dopłaty/refundacje kosztów związanych z usuwaniem wyrobów azbestowych?

Niestety firmy i przedsiębiorstwa prywatne nie mają możliwości ubiegania się o środki przyznawane urzędom miast i gmin na usuwanie azbestu. Niekiedy – tak jak w przypadku woj. Lubelskiego - dotacje bywają dostępne bezpośrednio dla osób fizycznych, spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych. Jednak w zdecydowanej większości fundusze skupiają się na gminach lub związkach gmin. Najlepiej jest uzyskiwać informacje w tym zakresie na bieżąco, ponieważ nigdy nie wiadomo kiedy możliwość uzyskiwania dopłat i refundacji kosztów usuwania azbestu przez firmy może się pojawić.

W przypadku braku możliwości pozyskania środków z funduszy zewnętrznych, rozwiązaniem może być próba zdobycia przez firmę niskooprocentowanego kredytu na usunięcie lub wymianę wyrobów azbestowych na bezpieczne dla zdrowia.



9. Eternitowe pokrycie dachowe na mojej nieruchomości jest w złym stanie technicznym. Gmina nie dysponuje aktualnie środkami na jego demontaż. Czy usunięcie eternitu na mój koszt zostanie zrefundowane w późniejszym czasie?

Zgodnie z prawem właściciel lub zarządca nieruchomości z azbestem odpowiada za zdrowie i życie osób przebywających na jej terenie. W związku z tym niepodjęcie odpowiednich kroków zmierzających do likwidacji zagrożenia utraty zdrowia – a takie zagrożenie stanowi wyrób azbestowy, którego stan techniczny jest zły (np. widoczne są ubytki, uszkodzenia, erozja, obłamania) – może stanowić podstawę do podjęcia kroków prawnych krających postawę właściciela lub zarządcy nieruchomości. Dlatego też,
w sytuacji w której wyrób azbestowy stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, a na jego usunięcie urząd miasta lub gminy nie udostępnia żadnych środków, właściciel danej nieruchomości jest prawnie zobowiązany do usunięcia zagrożenia na swój własny koszt. Niestety, w przypadku decyzji o usunięciu azbestu w takich okolicznościach, koszt ten najprawdopodobniej nie będzie podlegał refundacji w późniejszym okresie (warto jednak uzyskać potwierdzenie w tej sprawie bezpośrednio w urzędzie). W przypadku braku możliwości zdobycia środków na usunięcie azbestu z funduszy zewnętrznych warto rozważyć inne rozwiązania w postaci specjalnych produktów bankowych, dzięki którym można uzyskać niskooprocentowane kredyty na działania zmierzające do usunięcia lub wymiany wyrobów azbestowych na bezpieczne.



10. Czy można zabezpieczać wyroby azbestowe specjalnymi farbami? Czy można wykonywać takie prace samodzielnie?

W przypadku kiedy właściciel nieruchomości ma do czynienia z eternitem w dobrym stanie technicznym (brak oznak starości, pokrycie dachowe nie kruszy się, nie są widoczne ślady erozji, pęknięć, obłamań, materiał jest szczelny), a jednocześnie nie posiada w danej chwili możliwości zastąpienia eternitowego dachu nowym poszyciem, ustawodawca przewidział możliwość zabezpieczenia wyrobów azbestowych specjalistycznymi farbami posiadającymi aprobatę techniczną nadaną np. przez Instytut Techniki Budowlanej. Należy pamiętać, że pokrycie eternitu farbą to zadanie przeznaczone wyłącznie dla profesjonalnej firmy, ponieważ podłoże do malowania trzeba właściwie przygotować. Ponadto praca z azbestem nie może być wykonywana przez osoby bez odpowiedniego przeszkolenia technicznego i BHP.

 

11. Mogę bezpłatnie usunąć eternit ze swojej posesji, niestety nie posiadam wystarczających środków na montaż nowego pokrycia dachowego. Czy istnieją dopłaty do budowy nowego dachu?

Obecnie dopłaty do nowego pokrycia dachowego nie istnieją. Dla wielu osób stanowi to poważną barierę przy podejmowaniu decyzji o usunięciu dachu eternitowego z danego obiektu. Gminy coraz częściej dysponują środkami na usuwanie azbestu, refundując koszty usunięcia azbestowych pokryć dachowych nawet do 100%. Niestety niemały koszt zakupu i montażu nowego dachu spada na właściciela. Zmiana tego stanu rzeczy mogłaby znacząco wpłynąć na poprawę tempa usuwania azbestu w Polsce. Dlatego też Federacja Zielonych GAJA – przy wsparciu Głównego Koordynatora Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu w Ministerstwie Gospodarki oraz Głównej Ekolog Banku Ochrony Środowiska SA - rozpoczęła rozmowy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Proponujemy stworzenie pełniejszego systemu dopłat nie tylko do usunięcia, ale również do zakupu i montażu nowych pokryć dachowych. Założenia proponowanego przez nas systemu są porównywalne z systemem dopłat do zakupu i montażu kolektorów słonecznych. Wówczas mogłyby sięgać nawet kilkudziesięciu procent dopłaty do nowego dachu, po wcześniejszym demontażu eternitu. Szczegóły dotyczące wszelkich ustaleń ws. rozszerzenia systemu finansowania będą przekazywane Państwu na bieżąco.

PORADY PRAWNE

Serdecznie zapraszamy do skorzystania z nieodpłatnych, praktycznychporad prawnych
w zakresie usuwania azbestu i eternitu! Zadaj pytanie ekspertowi
XNie pokazuj tego powiadomieniaWażne: Użytkowanie strony internetowej oznacza zgodę na używanie plików Cookie. Więcej informacji w polityce prywatności.